Abstract: Emrah Zıraman & Altuğ Akın

Emrah Zıraman & Altuğ Akın
Türkiye çevrimiçi alanındaki güç mücadelesi ve üç tarz-ı muhalefet: Redhack, Alternatif Bilişim Derneği ve Youtube yasağı karşıtı bireysel direnişler

Çevrimiçi ortam, dünya üzerinde olduğu gibi Türkiye’de de, siyaset yapmanın yeni ve çeşitli biçimlerine sahne olmakta. Bireyselden örgütlü mücadeleye farklı tarzlarda siyasi eylemliliklerin gözlemlenebildiği bu alanda, aktörler arası güç dağılımı eşit olmamakla birlikte siyasi alanın geleneksel olarak hâkim aktörleri – devletler ve şirketler, avantajlı pozisyonlara sahip olmaktadırlar. Ancak bu eşitsizlik, farklı konular-hatlar etrafında vücut bulan muhalif tavır alışları sona erdiremediği gibi bu aktörler tarafından yaratıcı yöntemlerin benimsenmesini de beraberinde getirmiştir.

Devletler ve şirketler karşısında sınırlı kaynak ve güce sahip muhalif unsurların çevrimiçi ortam etrafında benimsedikleri mücadele metotlarını farklı eksenlerde sınıflamak mümkündür. Bu incelemede ele alınacak iki eksen, yasal-yasadışı mücadele ayrımı ile bireysel-örgütlü muhalefet olacaktır. Buna bağlı olarak Türkiye’de yaşanan üç muhalif eylemlilik mercek altına alınacaktır ve örnek olay çalışması olarak çalışılacaktır. Örgütlü-yasadışı muhalefet örneği olarak Redhack hareketinin farklı eylemleri, örgütlü-yasal örnek olarak Alternatif Bilişim Derneği’nin TTNet- Phorm karşıtı mücadelesi, bireysel-yasadışı örnek olarak ise Türkiye’deki internet kullanıcılarının başta Youtube meselesi olmak üzere, farklı internet sınırlamalarına karşı Proxy kullanımları ve diğer girişimleri incelenecektir. Bir yandan da bahsedilen üç eylemlilik tarzına karşı, muhatapları yani devlet ve şirketler tarafından uygulamaya sokulan yöntemler değerlendirilecektir. Değerlendirme, Türkiye’de yaşanan bu mücadele örneklerinin uluslararası alandaki benzerleriyle karşılaştırılmasını ve bu bağlama oturtulmasını da içerecektir.

Bahsi geçen mücadele örneklerinde gerilim hattının her iki tarafınca benimsenen taktikler, söylemler, tanımlanan hedefler ve alınan sonuçların incelenmesiyle ulaşılması hedeflenilen sonuç, bir yandan çevrimiçi ortamda yaşanmakta olan güç mücadelesinin ana unsurlarının ortaya konmasıdır. Cevap aranan soru “Çevrimiçi alanda siyaset, güç ve mücadele kuramsal olarak nasıl tanımlanabilir?” Öte yandan, siyaset alanında ve çevrimiçi alanda güçsüz konumda bulunan aktörlerce benimsenen muhalefet yöntemlerine dair bazı çıkarımlara varılması hedeflenmektedir. Başka bir deyişle “Çevrimiçi muhalefeti daha derinlikli bir şekilde nasıl kavramlaştırabiliriz?”

Siyaset alanının çevrimiçi alandan faydalanması eğiliminin devam edeceği ve bu sürecin siyaset alanındaki eşitsizliklerin ve çarpıklıkların aşılması potansiyeline sahip olduğu ön kabullerine dayanan bu araştırma, önümüzdeki dönemde asimetrik siyasi mücadele koşullarında izlenmesi muhtemel muhalif eylemliliklere dair öngörüler ve bu aktörlerce benimsenmesi gereken yöntemlere dair tavsiyelerle son bulacaktır.